Kamp Van Koningsbrugge-instructeur Dai Carter: 'Jarenlang emoties uitschakelen heeft geen gezonde uitwerking'

“De afgelopen vier jaar waren heel druk, met een theatertour, televisiewerk en schrijven (sinds 2022 kwam er elk jaar een nieuw boek uit van zijn hand, red.). Ik heb besloten even niet meer het theater in te gaan. Het is heel intensief: ik stond twee tot drie keer per week door heel Nederland op het podium. Zeker in het begin, toen de kinderen nog klein waren, was dat veel. Ook voor mijn vrouw: er kwam veel van de zorg op haar neer. Ik was steeds een halve dag weg en bleef soms een nacht om het reizen te beperken. Het vroeg ook veel van mij: ik stond in mijn eentje op het podium. Het is mentaal belastend om te voelen dat honderden mensen naar je kijken en je beoordelen. Vaak lag ik er aan het einde van de week wel af.”

“Door even een pas op de plaats te doen, zoals nu. De ondernemer in mij zegt dat het zakelijk niet slim is, er valt toch een deel van je inkomsten weg. Maar het is een bewuste keuze voor de mens, partner en vader in mij.”

“Ik kan goed ontspannen en uitrusten, maar als ik niet genoeg beweeg, kunnen er negatieve gevoelens malen. Ik ben nu bezig met een nieuw boek en dat gaat heel goed, maar als ik te lang stilzit, weegt het zwaard van Damocles zwaarder. Gisterochtend ben ik met een maatje uit dienst, die hier ook is, de Christoffelberg opgegaan. Ik had al twee dagen pijn in mijn onderrug. We wilden die berg zo snel mogelijk op en af. Toen ik eenmaal beneden was, had ik geen last meer. Lang niets doen, is kennelijk ook lichamelijk niet goed voor me. Ik heb dopamine en adrenaline nodig. Tegelijkertijd kan ik heel erg genieten van met mijn gezin naar het strand gaan. Ik houd van beide, zolang er maar een beetje afwisseling is.”

“Ik sport vijf keer in de week: kracht- en conditietraining, Brazilian jiu jitsu en hardlopen. Ik eet gezond, al ben ik niet moeilijk met dat een keer te laten vieren. Ik probeer ook goed te slapen, maar met jonge kinderen lukt dat niet altijd, haha. Fysiek fit zijn draagt bij aan het mentale welzijn. Als je voelt dat je fysiek sterk bent, werkt dat door in je hoofd.”

“De gesprekken gaan soms over heftige onderwerpen, dat kan blijven hangen. Een man vroeg mij eens iets in mijn boek te schrijven dat hij had gekocht voor zijn neefje van twaalf dat op sterven lag. Een moeder vroeg na het zien van mijn show of ik met haar suïcidale dochter wilde praten. Het is heftig, maar ook mooi om te doen. Tijdens vakanties kom ik dan weer bij. Voor mij werkt het om mijn agenda zo in te delen dat ik ook rust en luchtigheid kan ervaren, naast de zware momenten.”

“Zij zijn er onderdeel van, mijn brandstof en motivatie. Als zij weg zouden vallen door iets verschrikkelijks, wat ik me niet voor wil stellen, zou ik het even niet meer weten. Mijn gezin is de essentie van mijn bestaan, geeft betekenis aan het leven.”

"Ik oefen met mijn kinderen. De vorige keer dat we op Curaçao waren, waren we erg bezig met onze kinderen en het gevaar van water. Ik zag dat er een cursus zelfredding voor peuters en kleuters was. Niet per se leuk voor op een vakantie. Zo’n cursus is voor kinderen erg intensief, je moet je met winterkleding in het water zien te redden. Maar daardoor zijn ze wel zelfredzaam geworden, is er minder angst. Ze kunnen zich met zwembandjes om vermaken in het water zonder dat wij er constant bovenop hoeven te zitten. Dat kwam van pas deze vakantie. Ik had me even omgedraaid en mijn dochter was vergeten dat ze haar zwembandjes al had afgedaan en liep zo het water in om iets te pakken. Door de cursus raakte ze niet in paniek en bleef ze gewoon boven water zwemmen, waardoor ik haar naar de kant kon halen. Mijn vrouw en ik zijn ook erg voor het bespreekbaar maken van emoties als verdriet en boosheid. We proberen zo dat mentale aspect al van jongs af aan in hun leven te integreren.”

“Ik schaamde me altijd voor mijn emoties. Ik besloot ze niet te uiten omdat ik dacht dat het zwak was of tegen me gebruikt zou worden. Bij defensie leer je ook dat je emoties uit kunt schakelen. Als je dat jarenlang doet, heeft dat geen gezonde uitwerking. Door therapie, maar ook door zelf te onderzoeken, heb ik geleerd dat je emoties niet uit kúnt schakelen. Ik ben bekwamer geworden in het voelen, delen en verwoorden van emoties.”

“Door al die verhuizingen heb ik leren te opereren uit een rugzak, dat kwam me later bij defensie wel van pas. Ik heb me vaak moeten aanpassen. Ik voel me al snel thuis en tegelijkertijd voelt niet elke plek als een thuis. We zijn drie jaar geleden van Amsterdam naar Broek in Waterland verhuisd. We doen er alles aan om het een fijne plek te maken, maar voor mij voelt het nog steeds niet als de plek waar ik zou willen eindigen. Al weet ik niet precies waarom. Als blijkt dat dit het niet is, gaan we gewoon door. Door alle verhuizingen weet ik ook niet of ik dat thuisgevoel überhaupt ooit ga krijgen.”

“Ik ging om met vaak oudere jongens die bezig waren met criminele activiteiten. Sommigen waren al eens gearresteerd, of niet vies van stelen of dealen. Ik weet nog dat ik op mijn vijftiende als bijrijder met een vriend van zestien ’s avonds in een gestolen auto vanuit Heemstede naar Zandvoort reed om daar te stappen. Hij reed ook nog eens gevaarlijk. Als ik daaraan terugdenk: er had van alles kunnen gebeuren.”

“Een van die jongens met wie ik omging is vermoord, eentje is in de bak beland en een ander is neergeschoten door de politie. Als ik dat pad van toen had voortgezet, was het niet goed gegaan. Ik ben blij dat ik mezelf ervan heb afgekeerd. Mijn toenmalige stiefvader zei me dat dit geen leven voor mij was, dat ik meer potentie had en mijn energie ergens anders in kwijt moest. Zijn vader diende als hooggeplaatste functionaris in Nederlands-Indië. Ik wilde als kind altijd ridder worden. Ik vond militair daar wel op lijken. Ik denk dat mijn levenservaring eraan bijdroeg dat ik op bepaalde fronten al vroeg volwassen was. Het leger heeft me nog meer gevormd. Juist omdat ik zo jong was, die leeftijd is een belangrijke fase van hersenontwikkeling. Het heeft effect gehad op wie ik uiteindelijk ben geworden.”

“Ik denk dat de diepere boodschap van mentale veerkracht en kameraadschap nu veel mensen aanspreekt. We leven in een tijd waar het aan alle kanten rommelt en we alle ellende door alle media binnen een minuut binnenkrijgen. Van een programma als dit kunnen we leren. Eigenlijk van alle dienders die in de frontlinie van de maatschappij staan en elke dag te maken krijgen met heftige situaties; militairen, zorgverleners, politie, brandweer, beveiligers, boa’s... Leiderschap, verbinding en veerkracht lijken vaak containerbegrippen, maar het zijn waardevolle lessen van ervaringsdeskundigen waar iedereen wat aan heeft.”