Gevaarlijke Hollywood-trend: waarom de 'scary skinny' look een zorgwekkende comeback maakt

Extreem skinny is terug in Hollywood. Sterren als Demi Moore, Kelly Osbourne, Jenna Ortega en Emma Stone laten een zorgwekkende trend zien, die invloed heeft op ons allemaal. Voedingspsychologen trekken aan de bel: ‘Het is levensgevaarlijk als dit soort extreem lage gewichten genormaliseerd worden.’

We konden er de afgelopen awardshows en fashion weeks niet omheen: Hollywood is weer extreem mager. Emma Stone choqueerde iedereen bij de BAFTA Film Awards in een cut-out dress die haar kinderlijfje nauwelijks kon verhullen. Demi Moore oogde extreem fragiel toen ze in een zwart leren pak bij de show van Gucci verscheen. En de altijd goed geproportioneerde Kelly Osbourne bleek nog maar een schim van zichzelf toen ze met haar ingevallen wangen en knokkige lijfje bij de BRIT Awards het podium opliep. Ook actrices als Margot Robbie, Nicole Kidman en Jenna Ortega lijken minimaal een kledingmaat gekrompen, terwijl ze al geen grammetje vet aan hun lijf hadden zitten. Alsof we weer terug zijn in de vroege nineties, toen Kate Moss de heroin chic-look groot maakte. Of de zero’s waarin sterren als Lindsay Lohan, Mary-Kate en Ashley Olsen en Nicole Richie met uitstekende ribben en heupbotten en een hongerige blik op rode lopers verschenen.

Wij zijn de laatsten die aan skinnyshaming willen doen, ook heel slanke lijven mogen er zijn. Maar de trend die steeds zichtbaarder wordt in Hollywood, heeft niets meer te maken met slank zijn, maar alles met een risicovol ondergewicht. Dat zegt ook voedingspsycholoog Diana van Dijken. “Als je zo ontzettend dun bent, kom je op een gegeven moment in een gevarenzone terecht, waarbij je lijf zo weinig weerstand heeft dat één griepje fataal kan zijn. Het is gevaarlijk als dit soort extreem lage gewichten genormaliseerd worden.” En dat is precies wat er gaande is met de scary skinny-looks van Hollywoodsterren.

De invloed van afvalmedicatie op het Hollywood-schoonheidsideaal

“Er heerst momenteel een enorme drang naar maakbaarheid: meer controle kunnen pakken op je lichaam, en dan met name op je gewicht en uiterlijk”, legt Van Dijken uit. “Door afvalmedicatie, die tegenwoordig vrij makkelijk verkrijgbaar is, hebben mensen nu echt de mogelijkheid om makkelijker af te vallen. En kunnen vrouwen die al heel slank waren nóg een maatje kleiner worden, waardoor extreem skinny vanzelf weer normaler wordt. Het zijn niet alleen de Hollywoodsterren die je bij een Oscar-uitreiking ziet, maar ook je collega of die moeder op het schoolplein kan zomaar in een paar maanden tijd meerdere kledingmaten slinken. Steeds meer krijgen we het signaal dat ‘gewoon slank’ niet goed genoeg is, en zo ontstaat vanzelf het gevoel dat je eigenlijk alleen maar oké bent als je heel erg dun bent. Ik kan je nu al voorspellen dat over anderhalf jaar de kinderartsen weer aan de bel trekken, omdat er heel veel opnames zijn van jonge meiden met anorexia. Want juist deze groep is enorm kwetsbaar.”

Ze vervolgt: “Wij psychologen vinden die skinnytrend zeer gevaarlijk, ook voor volwassen vrouwen. Als dunne vrouwen al het gevoel hebben dat ze nog dunner moeten worden, dan krijgen vrouwen die überhaupt nooit dun zijn geweest helemaal het gevoel dat hun lijf niet goed genoeg is. Ik zie ook vrouwen in mijn praktijk die heel ver in hun zelfacceptatie waren qua lichaam. Maar die zeggen nu: ‘Ja, iedereen om me heen wordt dunner, dus ik heb het gevoel dat ik dat ook moet, want ik wil niet de dikste zijn.’ Daar zitten ook gewoon vrouwen tussen met maat 36, 38 of 40, die nooit dik zijn geweest. Doordat het extreem dunne zo genormaliseerd wordt, zeggen ze nu: ‘Ik vóél me wel dik, want mijn halve klas of de afdeling op mijn werk is dunner dan ik.’ Dat zijn heel enge verschuivingen.”

'Ook je collega of die schoolpleinmoeder kan zomaar meerdere kledingmaten slinken'

Groepsdruk in Hollywood: waarom sterren elkaars extreme diëten overnemen

Zo werkt het volgens de voedingspsycholoog ook in Hollywood. “Als één A-lister ineens veel afvalt, volgt de rest vanzelf. Ze steken elkaar als het ware aan, want niemand wil de dikste zijn – ook al was het merendeel sowieso al niet dik. We hebben het ook gezien bij Adele. Die was superpopulair, had een fantastische reputatie en een heel mooie zangcarrière met haar dikkere lijf. Maar toen viel ze af. Andere zangeressen, die ook dikker waren maar dankzij Adele het gevoel hadden ‘dat ze ermee wegkwamen’, zagen die beweging en dachten: nu moet ik ook afvallen. De boodschap die Adele eigenlijk gaf, was: ik ben uiteindelijk toch gevallen voor wat de maatschappij mij al tien jaar vertelt wat belangrijk is: dun zijn. Dus jullie moeten nu ook.”

Hoewel Van Dijken dit een zorgwekkende trend vindt, begrijpt ze het vanuit het individu wel. “Ik snap dat wanneer jij als actrice op castings komt en ineens iedereen met twee kledingmaten kleiner ziet, je denkt: nu moet ik ook afvallen, anders krijg ik die rollen niet meer. Groei je op in een maatschappij met dunne, dikke, lange, kleine, zwarte en witte mensen, dan krijg je het gevoel dat iedereen er sowieso mag zijn. Maar dat gevoel krijg je niet als iedereen om je heen ineens heel dun is. Dan krijg je toch het beeld dat je niet voldoet aan het plaatje. En dat zorgt ervoor dat vrouwen een ongezonde relatie ontwikkelen met eten en met hun lichaam, want eigenlijk is het niet snel goed. Wij vrouwen worden toch al op alles afgerekend in de maatschappij. Of we wel of niet borstvoeding geven, wel of niet kinderen op de wereld zetten, wel of niet fulltime werken. En dan moeten we ook nog eens voldoen aan een onrealistisch beeld qua uiterlijk.”

Van body positivity naar extreem dun: de opkomst van een nieuwe dieethype

Volgens voedingspsycholoog Van Dijken komen lichaamstrends met golfbewegingen. Na een periode waarin alles draaide om bodypositivity, alle soorten lijven omarmen, is er nu een tegenbeweging ontstaan. Zelfs de Kardashians, die voorop liepen wat betreft de curvytrend, zijn skinnyer dan ooit. Khloé Kardashian, altijd de volste van het stel, is zelfs graatmager. “Historisch zien we duidelijke linken tussen de verrechtsing in de samenleving, de afname van vrouwenrechten en de opkomst van nieuwe diëten. We zitten nu in een periode waarin vrouwenrechten onder druk staan. We zien het in Amerika, maar ook hier in Nederland worden bij elke abortuskliniek weer demonstraties gehouden. We hebben een rechtser kabinet. En ook in een modern land als het onze zijn weer veel meer discussies gaande over hoe we terug moeten naar het gezin als hoeksteen van de samenleving. En of vrouwen niet meer voor de kinderen zouden moeten zorgen. Zulke stromingen gaan altijd gepaard met een nieuwe dieethype of een nieuw schoonheidsideaal."

"Vanuit een heel sceptische, feministische hoek zien we dan: als vrouwen zich zo druk maken over hun lijf, denken ze niet zoveel na over de politiek en over wat er gebeurt in het land waar zij wonen. Doordat de focus met name op het lichaam komt te liggen, en hoe dat eruit zou moeten zien, voelen ze een groeiende behoefte om met zichzelf aan de slag te gaan. En zijn ze dus minder bezig met het gegeven dat vrouwenrechten wereldwijd onder druk staan. Je zou denken dat wij vrouwen ons daar niet door laten meeslepen. Maar vanuit de historie zien we dat vrouwen er toch elke keer weer massaal intrappen. Dat is een zorgelijke ontwikkeling. Als psycholoog snap ik het, want door de groepsdruk en het willen voldoen aan sociale verwachtingen, worden we vanzelf beïnvloed. Bewust of onbewust.”

'Ze steken elkaar als het ware aan, want niemand wil de dikste zijn'

Kritiek op de scary skinny-trend en de comeback van 'heroin chic'

Dat er op dit moment in Hollywood ook veel discussie is over de scary skinny-trend, is een goed teken. Van Dijken: “Ik heb de heroin chic-trend zelf ook meegemaakt. In eerste instantie vonden we dat er massaal ongezond uitzien. Daarna was er een periode waarin die trend normaliseerde en lichamen magerder werden. Vervolgens zag je weer de tendens ontstaan dat we het er toch minder gezond uit vonden zien. Dan komt er een tegenreactie. Over een paar jaar zul je zien dat er weer een golf komt van actrices die juist hun vollere lichamen laten zien. Die trends gaan altijd in bewegingen, dit is niet nieuw.”

De nieuwste Grazia ligt nu in de winkel en is te bestellen via Tijdschrift.land. Get it while it's hot!