End of the party era: wat als jij nog wilt feesten en je vrienden niet meer?

Soms denk je met weemoed terug aan die ouderwets gezellige avonden waarop jullie spontaan de club indoken om tot in de vroege uurtjes te dansen. En zodra het mooie weer aanbrak, pakten jullie het ene na het andere festival mee. Hoe anders is dat nu. Als je voorstelt om weer eens een avondje te dansen, reageert iedereen nog enthousiast. Maar zodra de datum dichterbij komt, volgen de afmeldingen. Eerst de één: “Gaat me niet lukken vrijdag. Ik moet effe bijkomen van m’n drukke werkweek.” Niet veel later de ander: “Lig al nachten wakker door de jongste, volgende keer ben ik erbij!” Ineens ben jij de enige die nog wil gaan. En nee, dit is niet de eerste keer. Sterker nog: als je terugkijkt, gebeurt dit steeds vaker. Jij wil nog wel nachtenlang dansen en lekker losgaan, maar je vriendengroep brengt het weekend steeds vaker bankhangend thuis door.

Dat je nog graag uitgaat, kan voelen alsof je achterblijft ten opzichte van je vrienden. Alsof dansen iets is wat je ‘hoort te ontgroeien’. Terwijl er voor jou weinig is veranderd: dit is hoe jij je energie opdoet en wat je leuk vindt. Maar als jij steeds vaker solo op de dansvloer staat, hoe dan verder? Laat je je vrienden los? Of zitten jullie gewoon in een andere fase?

Wrijving

Die kloof voel je vaak op één moment heel scherp. Sanne (34) herinnert zich nog precies wanneer het bij haar begon te schuren. Op de verjaardag van een goede vriendin was zij de enige zonder kinderen. Haar vrienden kletsten over slapeloze nachten, de opvang en nieuwe routines. Sanne knikte, glimlachte en probeerde om deel te nemen aan het gesprek, maar voelde zich een buitenstaander. Om zes uur was het feest voorbij en liep ze alleen naar huis. Terwijl ze vroeger samen nog de kroeg indoken. “Het maakte me verdrietig. Niet omdat zij kinderen hebben en ik niet, maar omdat in mijn leven een drankje doen en spontaan uitgaan nog heel normaal is.” Gedragswetenschapper Diane Busink snapt dit goed. Ze legt uit waarom dit gevoel van Sanne zo herkenbaar is: “Als de wereld van je vrienden verandert, past je oude rol niet altijd meer. Een afgewezen appje of een feestje dat wéér niet doorgaat: het gaat vaak niet om schuld, maar om verschil in ritme, energie en prioriteiten.”

Verbinding

In je dertiger jaren worden die verschillen nog duidelijker. Grote keuzes zoals carrière, relaties, woonplaats of gezin veranderen je agenda en sociale leven. “Vrienden met wie je vroeger alles deed, hebben nu een ander leven en een ander ritme”, zegt Busink. “De een zoekt rust en voorspelbaarheid, de ander heeft juist behoefte aan spanning en avontuur. Die behoefte aan avontuur wordt vaak gezien als iets wat je ‘achterlaat’ zodra je ouder wordt. Terwijl uitgaan voor veel mensen juist een manier blijft om op te laden en contact te maken. Het betekent niet dat je uit elkaar groeit, maar wel dat spontaan samen stappen minder vanzelfsprekend wordt.” Maar wat als jij bij team ‘party’ hoort, en je vrienden bij team ‘rust’?

Dat ervaart Nour (36). Ze is single, heeft geen kinderen en dol op uitgaan. Haar vrienden leven inmiddels anders. Vaak is zij degene die appt: “Wie gaat er mee?” En net als bij Sanne blijft het ook bij haar steeds vaker stil. In het begin probeerde ze zich nog aan te passen. “Ik ging mee naar babyshowers, brunches en zelfs kinderfeestjes. Ik deed mijn best, hielp mee en verschoonde zelfs luiers. Maar ondertussen voelde ik me ongemakkelijk en uitgeput. Alsof ik een rol speelde die niet de mijne was.” En daarbij voelde ze ook schuldgevoel. “Als ik ’s avonds wél uitging met andere mensen, leek het alsof ik mijn oude vrienden verraadde. Maar ging ik mee brunchen, dan miste ik precies waar ik blij van word: dansen, muziek en vrijheid. Elke keuze voelde beladen. Niet dat ik minder volwassen was, maar blijkbaar hoort uitgaan bij iets wat je ‘achter je laat’ zodra het leven serieuzer wordt.

Bekijk ook

Iedereen heeft het over deze twee jassentrends voor het voorjaar | Grazia

Wederzijds onbegrip

Het knelt trouwens niet alleen bij de mensen die nog willen feesten. Ook voor wie minder uitgaat, kan het ingewikkeld zijn. Nienke (32) was vroeger dol op festivals en reizen, maar stopte de afgelopen jaren haar tijd in haar carrière. “Nieuwe projecten, deadlines, werkreizen… Dit slokte mijn energie op. Soms mis ik het uitgaan, maar meestal ben ik tevreden met wat ik doe en de plekken waar ik kom. Alleen voelde ik wel die teleurstelling bij vrienden als ik weer afzegde. Het gaf me het gevoel dat ik er niet helemaal bij hoorde.” Volgens Busink is dat typisch. “Wie nog wil feesten, voelt zich soms teleurgesteld. Wie minder vaak wil, voelt zich juist verplicht en schuldig.”

Tegelijkertijd gaat het vaak om iets wat jij zelf mist. Het verlies van spontaniteit voelt soms als rouw. Niet om de ander, maar om de kleine momenten die vroeger vanzelfsprekend waren: een drankje na het werk, spontaan dansen op vrijdagavond. De spanning tussen loyaliteit en autonomie maakt deze fase ingewikkeld. Je wil niemand verliezen, maar ook jezelf niet. De jij die zonder nadenken ‘ja’ zei, die om half drie ’s nachts nog een rondje bestelde. “Dat is rouw”, zegt Busink. “Je rouwt niet om een persoon, maar om een gedeelde identiteit, om de vanzelfsprekendheid waarmee je vroeger keuzes maakte. Om het simpele plezier van samen besluiten: we gaan, punt. Nu voelt elke uitnodiging als een onderhandeling. En elke ‘nee’ tikt toch even aan.” Daar komt vaak twijfel bij kijken. Niemand zegt hardop dat je moet stoppen met feesten, maar er komen wel opmerkingen: “O ja, jij gaat vast weer laat naar bed.” Voor je het weet sluipt er een stemmetje in je hoofd: ben ik te veel? Ben ik blijven hangen? Busink legt uit: “Als jouw gedrag afwijkt van wat de groep ziet als ‘volgende stap’, ga je aan jezelf twijfelen. Niet omdat jouw gedrag verkeerd is, maar omdat de context verandert.”

Hebben we een houdbaarheidsdatum?

Die interne twijfel wordt nog eens extra gevoed doordat we in onze cultuur uitgaan vaak een houdbaarheidsdatum geven. Stappen hoort bij jong zijn, ontdekken en loslaten. Doe je dat langer dan de gemiddelde Nederlander, dan krijg je al snel het stempel ‘blijven hangen’. Plotseling is uitgaan een statement, in plaats van iets doen wat je gewoon leuk vindt. “Wij plakken betekenissen op gedrag”, legt Busink uit. “Rust staat voor verantwoordelijkheid, drukte voor onvolwassenheid. Maar die koppeling is nergens op gebaseerd.” Plezier maken is ook volwassen zijn. Gelukkig hangt een vriendschap niet af van gezamenlijke feestjes.

De dansvloer, een carrière opbouwen én de kinderwagenwandeling kunnen prima naast elkaar bestaan, net zoals het vrijdagavondfeest en een relaxte brunch. “Veel mensen denken dat ze zich moeten aanpassen om een goede vriendin te zijn”, zegt Busink. “Maar vriendschap betekent niet dat je jezelf kleiner moet maken. Volg je eigen ritme. Ook als dat betekent dat je soms een feestje laat schieten of een brunch overslaat. Je vrienden accepteren het uiteindelijk als je eerlijk en consistent bent. Het gaat niet om wie er naast je staat, maar om hoe jij erbij blijft en wie jij wil zijn.” Trouw blijven aan jezelf kan soms wel ongemakkelijk voelen, zeker als jouw keuzes afwijken van die van vrienden. Veel vrouwen zijn geneigd hun eigen behoeften te relativeren. “We leren al vroeg dat harmonie belangrijker is dan autonomie en dat je dus rekening houdt met de ander. Daardoor voelt je eigen pad kiezen al snel als egoïsme.” Terwijl het juist gezond is om te weten waar jij energie van krijgt. Gelukkig zijn er manieren om je vriendschap te behouden zonder jezelf te verliezen. Door eerlijk te zijn over wat je waardevol vindt, momenten bewust met elkaar in te plannen en ruimte te laten voor elkaars keuzes, kunnen vriendschappen meegroeien met het leven dat je nu leidt. “Richt je op momenten die passen bij jullie leven nu”, zegt Busink. “Het hoeft niet altijd een avond uit te zijn: een gezamenlijke hobby, wandeling, lunch of koffie kan de vriendschap net zo sterk houden. Misschien minder spontaan, maar de verbinding blijft.”

Bekijk ook

Last heeft van rosacea? Deze 6 producten helpen roodheid verminderen | Grazia

Eigen ritme

Veranderende vriendschappen betekenen niet dat jíj moet veranderen. Ook niet als jouw leven nog steeds ruimte heeft voor dansvloeren, lange nachten en spontane plannen, terwijl anderen een ander ritme volgen. Het vraagt vooral dat je erkent wat voor jóú werkt, zonder jezelf kleiner te maken. Misschien ga je vaker alleen dansen, of ga je met een nieuwe of andere groep vrienden op pad. Je hoeft niemand te overtuigen of de dansvloer op te trekken. Wie met je meebeweegt, blijft. Wie een ander tempo heeft, loopt een stukje naast je. En jij? Jij mag blijven dansen, ook als niet iedereen meegaat.

Balans en nieuwe connecties

Wil je nog dansen tot het licht wordt, zonder dat je oude vrienden uit beeld raken? Zo pak je dat aan.

• Zoek die ene collega op die net zo graag borrelt als jij, iemand die je op festivals tegenkomt, of een vriend van een vriend die van spontaniteit houdt. Eén partner in crime is genoeg om je nacht legendarisch te maken.
• Dansvloer én bank, borrel én brunch: jij kiest wanneer je meebeweegt en wanneer je je eigen pad volgt. Dat is kiezen voor jezelf én je oude vrienden.
• Zeg gewoon: “Ik ga vanavond nog wél dansen.” Geen schuldgevoel of excuus. Gewoon eerlijk. Jouw plezier is geen bedreiging voor een ander.
• Sla een brunch over of blijf langer op een feestje hangen, kies waar jij energie van krijgt. Niemand anders hoeft dat te begrijpen.
• Stuur dat onverwachte appje, deel een oude foto of die inside joke. Het is niet de hoeveelheid tijd samen, maar de momenten die blijven hangen