Is monogamie nog van deze tijd? Jongeren kiezen steeds vaker voor een andere relatievorm

Een monogame relatie, waarbij twee mensen met elkaar in een seksuele en emotionele relatie zitten, is in onze cultuur nog altijd het ideaalbeeld. Maar dat begint te veranderen, met name onder Gen Z’ers. Uit een peiling van EenVandaag komt naar voren dat één van de vier jongeren openstaat voor daten buiten de norm. Wie denkt dat een monogame relatie meer geluk brengt komt bedrogen uit. Zo deed Journal of Sex Research een onderzoek in de VS, Europa en Australië en wat blijkt: ondanks de kritiek die niet-monogame mensen vaak krijgen zijn ze net zo gelukkig als monogame mensen.

Ook de relatie van sexinfluencer Linda De Munck (30) ging een paar jaar geleden uit. In die relatie experimenteerde ze weleens met anderen, maar toch was burgerlijkheid de ondertoon. Ze ging op reis om haar liefdesverdriet te verwerken en kwam tot de ontdekking wat ze nu eigenlijk écht uit een relatie wil halen. Linda: “Ik definieer mezelf nu als solopolyamoreus. Dat betekent dat ik eigenlijk mijn primaire partner ben. Ik ben met mezelf en ik kan dat aanvullen met andere fijne personen.” Volgens Linda draait een monogame relatie te veel om rekening houden en pleasen. Iets wat zij niet meer wil. “Als je verliefd bent, dan ben je eigenlijk onder invloed. Je bent niet meer je pure zelf en je kunt je eigen behoeftes vergeten. Ik merkte ook dat monogamie mijn persoonlijke ontwikkeling in de weg stond.”

Zelfliefde

Psychologe en seksuologe Eveline Stallaart erkent dat steeds meer mensen hun eigen pad bewandelen op het gebied van liefde en relaties. “We zijn steeds meer bezig met ons eigen geluk, omdat we beseffen dat niet onze partner, maar juist wijzelf daarvoor verantwoordelijk zijn. We leven in een tijd waarin er steeds meer aandacht is voor zelfliefde. Dat is niet egoïstisch bedoeld, maar we denken juist meer na over waar wijzelf nou écht gelukkig van worden. Generaties lang dachten we dat we tevreden moesten zijn en bleven we in een huwelijk, ook als we niet gelukkig waren. Die tijd is voorbij.”

Tegenwoordig kun je jezelf polyamoreus noemen, wat betekent dat je openstaat voor meerdere relaties tegelijk. De meest bekende vormen zijn swingen en de open relatie. Vormen die absoluut niet op een verkeerde manier moeten worden gebruikt, benadrukt Stallaart. “Wanneer je een open relatie start omdat je sexleven met je partner slecht is, dan zet ik daar mijn vraagtekens bij. Mensen denken soms dat het de oplossing van het probleem is, maar vroeg of laat gaat je relatie hieraan kapot. Ik ben van mening dat je sexproblemen in negen van de tien gevallen beter kunt oplossen met professionele hulp.”

Bekijk ook

Tarikh Janssen over rol in Verliefd op Curaçao: 'Ozzie is een charmeur, ik denk dat dat ook in mij zit' | Grazia

Lust

Veel non-monogame mensen storen zich aan de mening van anderen dat hun relatie puur om lust zou draaien en dat vrijheid geven gebrek aan toewijding betekent. Volgens Linda is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen open relaties en polyamorie. “Bij open relaties draait het vaak om seksueel contact, terwijl polyamorie gaat over andere vormen van liefde ervaren met verschillende mensen. Als ik een geile avond heb met twee mensen, dan gaat het om zoveel meer dan sex. Het gaat ook over intimiteit, knuffelen en kwetsbaarheden met elkaar delen. Daarnaast is sex een mooie tool om dieper bij jezelf te komen.”

Een non-monogame relatie is niet voor iedereen weggelegd. “Mensen in de Randstad, waar het leven vluchtiger is en het meer draait om eigen geluk en carrière maken, staan meer open voor experimenteren met andere relatievormen”, zegt Stallaart. Toch moeten we volgens de psycholoog deze ruimdenkende randstedelingen ook weer niet over één kam scheren: “Als mens blijven we het prettig vinden om exclusief te zijn. Ik denk dat het gros van de mensen het beste functioneert in een monogame relatie. Dat is overzichtelijker. Zeker wanneer je samenwoont en er kinderen in het spel zijn.”

Stiekem vreemdgaan

Een levenslange, trouwe relatie klinkt veilig, maar CBS-cijfers laten zien dat een kwart van de Nederlanders weleens vreemdgaat en dat het aantal scheidingen blijft stijgen. “Als ik hoor dat mensen al dertig jaar samen zijn, maar doodongelukkig, snap ik niet dat ze niet voor zichzelf kiezen”, zegt Linda, die monogamie tegenwoordig als ‘bullshit’ bestempelt. “Het is heel menselijk en natuurlijk dat je in een relatie verlangens kunt voelen voor een ander. Als je die gevoelens negeert, gaan mensen onethische dingen doen, zoals stiekem vreemdgaan. Monogamie is een construct dat is bedacht en we houden onszelf hiermee voor de gek. Het is fijn om daarvan los te komen.”

Hoewel non-monogamie steeds zichtbaarder wordt en meer mensen experimenteren met alternatieve relatievormen, blijft monogamie voorlopig nog wel de standaard. Niet omdat het de ‘beste’ optie is, maar omdat het voor veel stellen nog altijd het meest overzicht en stabiliteit biedt. Toch benadrukt Eveline Stallaart dat de toegenomen openheid goed nieuws is: “Het dwingt ons om eerlijker te kijken naar onze behoeftes, grenzen en verlangens. Of je nu kiest voor één partner of meerdere liefdes, uiteindelijk draait het om bewust kiezen en niet om het volgen van een norm die niet meer bij je past.

De nieuwste Grazia met Denise Anna op de cover ligt nu in de winkels en is te bestellen via Tijdschrift.land!