Een vredig kerstfeest: Zó voorkom je een fittie tijdens kerst

1. Verwacht minder, verbind meer

Iedereen droomt van de perfecte kerstfilm: mooi gedekte tafel, nul drama. De realiteit? Tante Ina maakt een passief-agressieve opmerking over je datingleven. “Verwachtingen zijn vaak verkapte verlangens”, zegt psycholoog Joey Steur. “Je wilt verbinding of erkenning, en als dat uitblijft, doet dat pijn.” Stel jezelf voor het diner één vraag: Wat hoop ik écht van deze dag? Is dat gezelligheid? Doe dan bewust drie kleine dingen die daaraan bijdragen. Geef iemand een knuffel, zeg iets liefs, of loop even naar buiten als het te veel wordt. Kleine gebaren, groot effect.

2. Reageer niet, reguleer

“Goh, je ziet er moe uit, lieverd. Heb je het weer te druk op je werk?” Auw. Zo’n opmerking voelt venijnig, maar zegt meestal meer over de ander dan over jouw wallen. Misschien is de opmerking gewoon slecht getimed of heeft de ander last van spanning. Hoe dan ook: het is onzekerheid in een feestelijk jasje. “Je eerste reflex is terugbijten”, zegt Steur. “Maar dat werkt averechts.” Dus: adem, pak je rust terug en reageer kalm met: “Ik hoor wat je zegt, maar ik wil liever niet in een discussie belanden.” Klaar. Jij zen, zij ontwapend, sfeer gered.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

3. Neem afstand zonder af te sluiten

Soms raakt iemand met één opmerking precies die ene gevoelige snaar. Dat maakt jou niet ‘overgevoelig’, het betekent dat je zenuwstelsel op tilt slaat. “Adem rustig uit en focus op iets anders in de kamer”, tipt Steur. “Zo breng je rust terug in je lijf.” Pas daarna denk je: dit gaat over hen, niet over mij. Dat mini-moment van kalmte voorkomt dat je in het drama wordt meegezogen. Jij blijft erbij, maar niet erin.

4. Spreek verwachtingen uit

Je hebt twee dagen in de keuken gestaan voor dat grote vriendendiner en je beste vriendin komt doodleuk zonder voorgerecht opdagen. Zwaar teleurstellend, want jij doet veel moeite en zij zero... Dat kan steken. “Het gaat zelden om het eten”, zegt Steur. “Het gaat om het gevoel: mijn moeite doet er niet toe.” Zeg dat eerlijk maar vriendelijk: ‘Ik merk dat ik teleurgesteld ben, want ik had me erop verheugd dat iedereen iets zou bijdragen.’ Vermijd woorden als altijd of nooit. Dat is munitie voor de ander om een discussie aan te gaan. En als het vaker gebeurt? Vraag niet waarom deed je het niet, maar wat kunnen we doen zodat het volgende keer anders gaat? Zo verandert een schuldvraag in samenwerking, en blijft de wijn op tafel in plaats van in iemands gezicht.

Bekijk ook

Kerstblunder: 'Daar lag ik: in mijn mooiste jurk, in een grote plas' | Grazia

Lizet had zich helemaal opgedoft om kerst te vieren met haar familie. Helaas heeft ze maar kort van haar mooie jurk kunnen genieten...

5. Herken het moment vóór je ontploft

Je lichaam weet eerder dan je hoofd dat het moment dat je ontploft eraan komt: versnelde ademhaling, gespannen kaken, zinnen die net wat harder klinken. Dat is je cue. Zeg iets innemends, zoals: “Ik merk dat dit me raakt, kunnen we even pauzeren?” Of gebruik humor: “Volgens mij hebben we allebei te veel kerstkransjes op, laten we even rustig ademhalen.” Rust is besmettelijk. Hoe kalmer jij blijft, hoe sneller de ander zakt in zijn emoties. “Dat heet co-regulatie”, legt Steur uit. “Jouw zenuwstelsel kalmeert dat van de ander.” Samen kalm blijven, voorkomt dat de boel ontploft. Het is als een kerststrik op een druk cadeau: het houdt alles netjes bij elkaar, zonder dat er iets uit de bocht vliegt.

Last but not least: kerst onder spanning bestaat niet

Stop familie, wijn en herinneringen in één ruimte en je hebt een experiment dat geen enkel lab zou goedkeuren. “Verbinding is geen constante harmonie”, zegt Steur. “Het is leren ademen tussen de zuchten door.” Dus tel tot drie als je voelt dat je bloeddruk stijgt, neem een hap tiramisu (ook al is-ie van de supermarkt) en besluit dat dit moment het niet waard is. Dát is pas relaxed de feestdagen doorkomen.

Bonus

Drie kant-en-klare zinnen die helpen om spanning te dempen of richting te geven:

• “Ik merk dat dit me raakt, geef me een moment voordat ik reageer.”
• “Zullen we opnieuw beginnen?”
• “Ik ga even naar buiten om mijn hoofd leeg te maken, straks kom ik terug.”