Van Home Alone tot Mariah Carey: Waarom grijpen we elk jaar terug naar dezelfde kerstklassiekers?

Zodra het november is gaat mijn kerstplaylist op repeat. De lijst, die niet voor niets ‘Christmas bangers’ heet, bestaat uit kerstklassiekers die ik het liefst keihard meezing, van Last Christmas en Santa Baby tot Mariah Careys iconische All I Want for Christmas is You. De voorpret kan wat mij betreft niet vroeg genoeg beginnen. Zodra de wintertijd ingaat, tel ik de dagen af totdat ik de kerstboom mag versieren – het liefst in alle kleuren met van die foute ornamenten (een schattige chihuahua in een handtasje!). En speur ik sites af voor de leukste kerstcadeaus voor onze jaarlijkse kerstavond, inclusief fondue en gedichten. Ook dan luisteren we traditiegetrouw naar die iconische kerstnummers. Om vervolgens de eerste of tweede kerstdag met mijn broertje bij mijn moeder op de bank neer te ploffen. Als kind werd ik al ultiem gelukkig als we dan samen naar kerstfilms keken als Home Alone en Love Actually, maar ook Sissi en The Sound of Music. En dat is anno nu voor mij en mijn omgeving niet anders. Waar komt dat toch vandaan?

Gevoel van nostalgie

Volgens gedragswetenschapper Joël Hendrix grijpen we al een eeuwigheid terug naar dezelfde kerstfilms en kerstmuziek. “Het is onderdeel geworden van hoe we kerst vieren. We houden van de rituelen die daarbij horen, zoals samen naar kerstfilms kijken en het gevoel van nostalgie dat het oproept. Ik vond het vroeger als kind al leuk om met familie naar films als Home Alone te kijken en het er daarna met elkaar over te hebben. Nog steeds kijk ik jaarlijks graag samen naar kerstfilms als The Holiday. Het zorgt voor een gevoel van verbinding en dat is juist waar we rond de kerst behoefte aan hebben.” Die vrolijke jingles in de kerstliedjes, maar ook een happy end in de films, we zijn allemaal suckers for (Christmas) love. “Dat sprankje blijdschap dat we erdoor krijgen, helpt ons ook om even te ontsnappen aan het negatieve in het nieuws en de stress uit ons dagelijks leven”, legt Joël uit.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Cringe

We kunnen inmiddels allemaal dromen hoe Kevin in Home Alone afrekent met de inbrekers en hoe Hugh Grant in Love Actually als premier valt voor zijn assistente, én toch blijven we ernaar kijken. Sterker nog, kerstfilms zijn vaak een beetje cheesy en cringe stelt Joël. “Dat past bij het comfortabele wat we rond de kerst zoeken. En ons verlangen naar een zekere voorspelbaarheid. Als iets bekend voor ons is, dan vinden we er makkelijker comfort in.” Ze vertelt dat kerstverhalen vaak eenzelfde structuur volgen: ‘The Hero’s Journey’. “Het begint meestal met een stadspersoon die is vastgelopen, bijvoorbeeld in zijn werk of relatie en die rond de kerstijd naar een dorp vertrekt. Daar ontmoet de hoofdpersoon iemand die hem of haar confronteert met wat diegene kwijt is. Samen werken ze aan een project, waardoor ze dichter naar elkaar toe groeien.” Vaak is er een klein conflict, maar het moet niet te ‘spannend’ worden. “Uiteindelijk draait het om liefde, verbinding en de magie van kerst.”

5x populairste kerstfilms

1. It’s a Wonderful Life
2. Home Alone
3. Die Hard
4. Scrooge
5. Rudolph the Red-Nosed Reindeer
   Bron: IMDB (2025)

Bekijk ook

Kerstblunder: 'Daar lag ik: in mijn mooiste jurk, in een grote plas' | Grazia

Lizet had zich helemaal opgedoft om kerst te vieren met haar familie. Helaas heeft ze maar kort van haar mooie jurk kunnen genieten...

Representatie

Joël ziet dat er door de jaren heen wel meer nieuwe kerstfilms bijkomen, maar de basis blijft vaak hetzelfde. Dan is er net een twist om het spannend te houden. “Al heb je ook klassiekers die in een nieuw jasje worden gestoken, zoals Christmas Karma, een nieuwe versie van A Christmas Carol”, vertelt Joël. Voor haar promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit onderzocht ze hoe het is gesteld met de representatie binnen films, als het gaat om andere mensen dan de hetero witte man of vrouw, die je vaak ziet. Ze ziet dat de cast van kerstfilms steeds diverser wordt. “Dat is belangrijk omdat het past bij deze wereld waarin er allerlei soorten mensen zijn. Door die herkenning in personages voelen ook deze mensen dat ze ertoe doen en dat de beelden uit de witte Hallmark-films niet een representatief beeld tonen van de maatschappij. We kijken daardoor ook positiever naar elkaar.” Wat past bij de kerstwens van saamhorigheid.

Oud maar vertrouwd

Kerstmuziek wordt zelden vernieuwd. Joël: “Ik heb al in geen tijden een nieuwe kersthit gehoord. Nummers als die van Mariah Carey kunnen we altijd weer rond de kerst luisteren, omdat het maar één moment van het jaar is. En als er toch iets ‘nieuws’ komt dan is het meestal van artiesten die covers doen van bestaande nummers. Dan heeft het nog wel dat nostalgische en comfortgevoel, alleen dan met een nieuwe sound.” Wist je dat bijna alle kerstnummers van Michael Bublé covers zijn? Er is dus niets mis met zo’n cheesy kerstklassieker op zijn tijd, volgens Joël heeft het nog een voordeel. “Het samen kijken naar kerstfilms en er onderling over praten versterkt je band met zowel familie, collega’s als vrienden, en werkt dus verbindend.”

5x meest gestreamde kerstnummers

1. All I Want for Christmas Is You – Mariah Carey
2. Last Christmas – Wham!
3. Santa Tell Me – Ariana Grande
4. Rockin’ Around The Christmas Tree – Brenda Lee
5. It’s Beginning to Look a Lot like Christmas – Michael Bublé
   Bron: New York Post, Spotify (2024)