Bewezen door de wetenschap: Aan deze 3 eigenschappen herken een toxic type

Of het nu je ex is, die onuitstaanbare manager of een ‘vriendin’ die alleen belt als ze iets nodig heeft: toxisch gedrag is soms lastig te duiden. Vaak is het een gevoel van onbehagen, maar kun je de vinger er niet precies op leggen. Dankzij een nieuwe studie weten we nu precies op welke rode vlaggen we moeten letten.

Het onderzoek naar de ‘grootste eikel’

Onderzoekers van de University of Georgia vroegen ruim 400 deelnemers om de “grootste eikel” (in het Engels: the biggest asshole) in hun leven te beschrijven. De deelnemers moesten de persoonlijkheid van deze persoon beoordelen aan de hand van de ‘Big Five’-persoonlijkheidstest en specifieke gedragingen benoemen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Uit de resultaten bleek dat de meeste mensen totaal geen moeite hadden om iemand aan te wijzen. Maar wat nog opvallender was? De beschrijvingen vertoonden griezelig veel overeenkomsten. Uit de antwoorden destilleerden de onderzoekers drie dominante karaktertrekken die de ‘perfecte eikel’ typeren.

1. Manipulatief gedrag

Dit is misschien wel de gevaarlijkste eigenschap. Volgens de studie zijn deze personen meesters in het verdraaien van de waarheid. Ze liegen, misleiden of houden informatie achter om te krijgen wat ze willen. Wat het extra lastig maakt, is dat dit vaak gepaard gaat met een flinke dosis charme. Hierdoor heb je in het begin vaak niet door dat je bespeeld wordt, totdat het te laat is.

2. Totaal gebrek aan verantwoordelijkheid

Heb je ooit geprobeerd een ‘eikel’ aan te spreken op zijn of haar gedrag? Dan weet je dat dit zinloos is. Uit het onderzoek blijkt dat onverantwoordelijkheid een kernmerk is. Ze nemen geen eigenaarschap over hun fouten en wentelen de schuld steevast af op anderen (vaak op jou). Ze tonen weinig tot geen empathie en lijken immuun voor schuldgevoelens. Het motto lijkt te zijn: “Het is niet mijn schuld, jij reageert gewoon te heftig.”

3. Agressie en impulsiviteit

Wanneer charme en manipulatie niet meer werken, komt de ware aard naar boven. De deelnemers beschreven hun ‘eikels’ vaak als agressief en slecht in staat om hun woede te beheersen. Dit hoeft niet altijd fysiek te zijn; het kan zich uiten in schreeuwen, met de vuist op tafel slaan, of passief-agressieve stiltes wanneer iets niet precies volgens hun plan verloopt.

Is het een stoornis?

De combinatie van deze drie trekken klinkt heftig, en dat is het ook. De onderzoekers merkten op dat dit profiel sterke overeenkomsten vertoont met psychopathische, narcistische en antisociale persoonlijkheidsstoornissen.

Toch is er een belangrijk verschil: je hoeft geen klinische stoornis te hebben om een eikel te zijn. De wetenschappers benadrukken dat het term ‘eikel’ subjectief is, maar dat het gedrag vaak neerkomt op één ding: ze weten vaak best dat hun gedrag storend is voor anderen, het kan ze alleen niets schelen.

Wie zijn deze mensen?

Misschien wel het pijnlijkste cijfer uit het onderzoek: de ‘eikels’ zijn vaak mensen die dicht bij ons staan.

• Ongeveer 50% van de genoemde personen was een ex-partner, voormalig baas of vervreemd familielid.
• Maar liefst 35% van de deelnemers wees een huidige partner, collega of familielid aan als de grootste bron van frustratie.
• Demografisch gezien ging het in de meeste gevallen om mannen van middelbare leeftijd, al kunnen vrouwen uiteraard ook aan dit profiel voldoen.

Conclusie: Herken je iemand in bovenstaande punten? Dan ligt het waarschijnlijk niet aan jou. De wetenschap staat aan je kant: sommige mensen zijn inderdaad gewoon… tja, eikels. Bescherm je eigen energie en trap niet in de charme-val.