:max_bytes(70000)/https%3A%2F%2Fcdn.pijper.io%2F2025%2F11%2F2fh0INv3ZrUlR71764259253.jpg "Vrienden die lachen en knuffelen in het park")
Waar de één floreert bij aanraking en het liefst de hele dag door knuffelt, krijgt de ander al kriebels bij het idee van een 'groepshug'. Lange tijd werd gedacht dat dit puur een karaktereigenschap was, maar psychologen zien nu een duidelijk patroon dat terugvoert naar de wieg. Onze relatie met aanraking wordt voor een groot deel gevormd nog voordat we kunnen praten.
De blauwdruk uit je jeugd
Volgens Suzanne Degges-White, hoogleraar counseling aan de Northern Illinois University en expert op dit gebied, is de som vaak simpel: knuffelen doet knuffelen. Kinderen die opgroeien in een warm nest waarin fysieke affectie – van een aai over de bol tot een stevige knuffel voor het slapengaan – de norm is, nemen dit gedrag vaak naadloos mee naar hun volwassen leven. Voor hen is aanraking een tweede taal, eentje die staat voor veiligheid en verbinding.
Maar het omgekeerde is ook waar. Als je bent opgegroeid in een gezin waar fysiek contact schaars was, of waar emoties vooral verbaal (of helemaal niet) werden gedeeld, kan een knuffel op latere leeftijd onnatuurlijk of zelfs bedreigend aanvoelen. Je hebt simpelweg nooit geleerd dat aanraking 'veilig' is. Toch is er een interessante uitzondering op deze regel. Sommige kinderen die een tekort aan aanraking hebben ervaren, ontwikkelen juist een enorme 'huidhonger'. Zij compenseren het gebrek uit hun jeugd door als volwassene juist extreem aanhankelijk te worden. Het kan dus twee kanten op vallen, maar de bron blijft hetzelfde: het gezin van herkomst.
Zelfvertrouwen en sociale angst
Naast opvoeding speelt ook je zelfbeeld een cruciale rol. Psychologisch onderzoek laat een sterke correlatie zien tussen zelfvertrouwen en de bereidheid tot fysiek contact. Mensen die lekker in hun vel zitten en sociaal zeker zijn, hebben doorgaans minder moeite met het toelaten van anderen in hun 'personal space'.
Voor mensen met sociale angst ligt dit anders. Voor hen kan een omhelzing voelen als een inbreuk op hun privacy of een moment van controleverlies. Het gaat dan niet zozeer om de aanraking zelf, maar om de onvoorspelbaarheid en de intimiteit die het met zich meebrengt. Iemand die niet graag knuffelt, is dus niet per definitie afstandelijk of onvriendelijk, maar bewaakt vaak strenger zijn of haar persoonlijke grenzen om zich veilig te voelen.
Wat je mist (het chemische verhaal)
Hoewel je niemand kunt dwingen om van knuffelen te houden, missen de 'niet-knuffelaars' biologisch gezien wel een krachtig medicijn. Bij een omhelzing van langer dan twintig seconden komt namelijk oxytocine vrij. Dit wordt niet voor niets het 'knuffelhormoon' genoemd.
Deze stof werkt als een natuurlijke stressremmer: het verlaagt direct je cortisolniveau, vertraagt je hartslag en geeft je immuunsysteem een boost. Mensen die veel knuffelen, zijn doorgaans weerbaarder tegen stress en angst. Het is een vicieuze cirkel: wie veel knuffelt, voelt zich veiliger en minder gestrest, waardoor ze weer makkelijker knuffelen.
Een wereld van verschil
Tot slot moeten we niet vergeten dat wat wij 'normaal' vinden, ook maar een culturele afspraak is. In een beroemde (hoewel wat oudere) observatiestudie uit de jaren '60 vergeleek psycholoog Sidney Jourard het aantal aanrakingen tussen koppels in cafés wereldwijd. De verschillen waren gigantisch: in San Juan (Puerto Rico) raakten stellen elkaar 180 keer per uur aan, in Parijs 110 keer, en in Londen... nul keer.
Woon je in een land als Nederland, waar we ergens in het midden zweven tussen de kussende Fransen en de afstandelijke Finnen, dan kan de sociale druk om te zoenen of te knuffelen soms verwarrend zijn.
Product van je opvoeding
Ben je geen knuffelaar? Geen zorgen, je bent niet 'stuk'. Je bent simpelweg het product van je opvoeding en je karakter. Het is oké om je grens aan te geven en voor de handdruk te gaan. Echte verbinding zit hem immers in het gevoel, niet per se in de armen om je nek.
- Adobe Stock