De spiegel liegt niet: dit is wat grijze haren je eigenlijk proberen te vertellen over je gezondheid

In de basis is het proces van grijs worden vrij simpel biologisch 'inktgebrek'. Onze haarzakjes bevatten pigmentcellen, zogeheten melanocyten, die melanine aanmaken. Dit goedje geeft je haar zijn kleur, of je nu blond, bruin of rood bent. Naarmate de jaren verstrijken, worden deze cellen moe en stopt de productie.

De genetische loterij

Bij de meeste mensen begint dit proces ergens tussen hun veertigste en vijftigste levensjaar. Als je voor je dertigste al grijs wordt, of zelfs als tiener, is dat vaak gewoon een kwestie van pech in de genetische loterij.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Kijk naar je ouders en je weet vaak genoeg; als je moeder op haar vijfentwintigste al aan de verf moest, is de kans groot dat jij ook vroeg aan de beurt bent. Dit is volkomen natuurlijk en niets om je zorgen over te maken, al balen we er natuurlijk wel van.

Let op je vitamine B12

Toch is er een interessante 'maar'. Soms is die depigmentatie namelijk geen teken van ouderdom, maar een schreeuw van je lichaam om bepaalde voedingsstoffen. Een van de meest voorkomende, niet-genetische oorzaken van grijs haar is een tekort aan vitamine B12.

Deze vitamine is essentieel voor je energieniveau en je rode bloedcellen, maar speelt ook een sleutelrol bij de gezondheid van je haarzakjes. Vooral vegetariërs en veganisten moeten hier alert op zijn, omdat B12 voornamelijk in dierlijke producten zit. Het goede nieuws is dat grijs haar door een vitaminetekort in sommige gevallen omkeerbaar is. Zodra je de vitaminevoorraad weer op peil brengt, kunnen de melanocyten soms hun werk weer oppakken.

Een waarschuwing voor je hart?

Er is echter ook een serieuzere kant aan het verhaal, en die is vooral relevant om in de gaten te houden bij de mannen in je leven. Er verschijnen namelijk steeds meer studies die een opvallende link leggen tussen grijs haar en hartgezondheid.

Onderzoek gepresenteerd door de European Society of Cardiology suggereert dat mannen die op jonge leeftijd al volledig grijs zijn, een verhoogd risico kunnen hebben op aderverkalking (atherosclerose). De theorie hierachter is dat de biologische mechanismen die zorgen voor grijs haar – zoals ontstekingen op celniveau en oxidatieve stress – dezelfde mechanismen zijn die onze bloedvaten aantasten. Het grijze haar fungeert hierbij als een soort 'kanarie in de kolenmijn' voor wat er zich dieper in het lichaam afspeelt.

Als je lichaam zichzelf aanvalt

Naast voeding en hartkwesties kan je immuunsysteem ook nog roet – of in dit geval witheid – in het eten gooien. Bij auto-immuunziekten zoals vitiligo of alopecia areata valt het lichaam de eigen cellen aan.

Bij vitiligo sterven de pigmentcellen af, wat kan zorgen voor witte plukken in het haar of zelfs in de wimpers en wenkbrauwen. Bij alopecia zien we vaak dat gepigmenteerde haren uitvallen en er soms witte, pigmentloze haren voor terugkomen. Dit soort plotselinge, pleksgewijze veranderingen zijn altijd een reden om even langs de huisarts te gaan, want dit heeft niets te maken met het normale verouderingsproces.

Luister naar je lokken

Uiteindelijk hoeven we natuurlijk niet bij elke grijze haar in de stress te schieten. In negen van de tien gevallen is het gewoon Moeder Natuur die haar werk doet en mag je die zilveren manen met trots dragen (of verven, dat mag natuurlijk ook). Maar mocht je plotseling heel snel grijs worden of twijfelen over je voeding, dan is het helemaal niet zo gek om even naar je algehele gezondheid te kijken. Je haar is immers vaak de spiegel van hoe je je van binnen voelt.