Wake up call: 'Ik had haar eerder moeten aanspreken op haar drankgebruik'

"Ik ken Marieke uit mijn studententijd. Tijdens de introductieweek – met een druk cultureel programma – ontdekten we dat we uit hetzelfde hout gesneden waren. In plaats van het museum doken wij een café in om daar met een biertje te wachten tot de rest uitgekeken was. Dit is tekenend voor onze hele studie, het was de tijd van mijn leven. Maar wel een tijd die ik inmiddels tien jaar geleden heb afgesloten. Toen ik afstudeerde had ik een vaste vriend in een andere stad. Ik zocht daar een baan en trok bij hem in. Natuurlijk bleef ik Marieke zien. We gingen nog steeds samen stappen, maar wel veel minder. Ik had een baan, kon het me niet meer permitteren om nachten door te halen. Ik kreeg er ook minder behoefte aan. Marieke daarentegen was haar wilde haren nog lang niet kwijt. In plaats van een serieuze baan te zoeken, ging ze in een café werken."

Niet bemoeien

"De laatste jaren begon ik me zorgen te maken. We werden ouder. Moest ze niet serieuzer gaan leven? En wat minder drinken? Als ik haar zag, merkte ik dat haar tempo twee keer zo hoog lag als het mijne. ‘Jij bent het niet meer gewend, watje’, lachte ze als ik er wat van zei. Maar ook zij kon er minder goed tegen dan vroeger. Toen was het altijd lachen met haar als ze aangeschoten was. Nu stoorde ik me aan haar gelal en flauwe grappen. Dan ging ik naar huis, terwijl zij nog bleef hangen in de tent waar we uit waren. Als ze me dan de volgende dag weer eens appte dat ze naast een onbekende vent wakker was geworden, voelde ik me erg ongemakkelijk. ‘Praat erover met haar’, adviseerde mijn vriend. ‘Ze is toch je vriendin?’ ‘Ga ik doen’, mompelde ik dan. Maar ik deed het nooit. Ik durfde niet en vond dat ik me niet met haar leven mocht bemoeien. Ze moest het zelf weten, toch? Ze was oud en wijs genoeg."

Irish coffee

"Op een zaterdag zouden we gaan eten in de stad waar ik woon. Dat deden we zelden; meestal ging ik naar haar toe. ‘Kom met de trein’, had ik aangedrongen, denkend aan haar drankgebruik. Maar toen we elkaar zagen zei ze meteen dat haar auto even verderop in een parkeergarage stond. Dan moeten we het niet laat maken, dacht ik. En ik besloot alleen spa te drinken. Wie weet nam zij mijn goede voorbeeld wel over. Maar na één spa liet ik me toch overhalen tot wijn. Een paar uur hadden we het gezellig. Ik vergat bijna dat ze met de auto was – tot ze na het eten een Irish coffee bestelde. ‘Doe nou niet’, zei ik voorzichtig. Ze luisterde niet. Zei dat het wel goed kwam. Dat ze straks een paar glazen water zou nemen. Maar na de eerste bestelde ze nog een Irish coffee. En nóg een. Toen ze ook nog in gesprek raakte met een man en mij negeerde, stond ik woedend op. Hier had ik geen zin in, ze moest het zelf maar uitzoeken. Ik pakte mijn jas en ging. Marieke zwaaide argeloos en draaide zich van mij af."

Alsnog met de trein

"Thuis lag mijn vriend te slapen. Gelukkig, dacht ik. Hij had het vast niet oké gevonden dat ik Marieke alleen had gelaten als ze nog moest rijden. Zo stom zal ze niet zijn, suste ik mezelf. Ze zou wel weer met die man mee naar huis gaan of alsnog de trein pakken. De volgende ochtend werd ik wakker gebeld door Mariekes moeder. Mijn vriendin was wél in de auto gestapt. Ze had een frontale botsing gehad en lag op de intensive care. Mijn vriend en ik zijn er meteen naartoe gegaan. Ik verzweeg tegen hem hoe dronken ze al was geweest toen ik haar alleen had gelaten. Want ik schaamde me dood. Dat had ik natuurlijk nooit mogen doen! Ik had haar moeten overhalen om bij mij te komen logeren. En ik had haar al veel eerder serieus moeten aanspreken op haar drankgebruik. Of ze had geluisterd is maar de vraag, maar ik had het wél moeten proberen."

Zo ver heen

"Godzijdank heeft Marieke het gehaald. Ze is nu negen maanden met haar revalidatie bezig. Negen maanden waarin ze geen druppel meer heeft gedronken. Ze is zelf ook ontzettend geschrokken. Ik heb haar nooit durven vertellen hoe schuldig ik me voel. Zij neemt me niets kwalijk, ze beseft helemaal niet hoe ver ze al heen was toen ik die avond vertrok. Ze weet niet dat ik echt wel wist dat ze stomdronken was. En ik zeg niets. Maar bij mij gaat er geen dag voorbij dat ik geen spijt heb over hoe het is gelopen."

Tekst: Lydia van der Weide, Beeld: Istock